Đức có một hệ thống chính phủ liên bang cấp cho 16 quốc gia thành viên mức độ tự chủ cao trong chính sách giáo dục. Bộ Giáo dục Liên bang tại Berlin có vai trò tài trợ, hỗ trợ tài chính và quy định về giáo dục nghề nghiệp và yêu cầu đầu vào trong các ngành nghề. Nhưng hầu hết các khía cạnh khác của giáo dục thuộc thẩm quyền của các quốc gia riêng lẻ, hoặc Bang.

Một luật liên bang có một luật giáo dục đại học, trực tiếp cung cấp một khung pháp lý bao quát cho giáo dục đại học. Một cơ quan điều phối, Hội nghị Thường trực của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Văn hóa, đã tạo điều kiện cho sự hài hòa các chính sách giữa các quốc gia. Các quy định và luật pháp nhất quán trong nhiều lĩnh vực, nhưng vẫn có thể có sự khác biệt đáng kể trong các lĩnh vực chính. Trong quá khứ gần đây, ví dụ, độ dài của chu kỳ giáo dục trung học thay đổi từ tiểu bang này sang tiểu bang khác. Và các cách tiếp cận chính trị khác nhau đối với học phí ở các tiểu bang khác nhau có nghĩa là sinh viên ở một số tiểu bang đã trả € 1.000 ($ 1,100) phí hàng năm trong khi một số khác lại có được chính sách miễn học phí.

GIÁO DỤC MẦM NON (KINDERGARTEN)

Là tùy chọn cho tất cả trẻ em từ ba đến sáu tuổi, chính thức không thuộc trong hệ thống giáo dục Đức. Tiếp sau đó là 9 đến 10 năm giáo dục bắt buộc đối với trẻ em có quốc tịch Đức, trẻ em công dân nước ngoài, và trẻ em không quốc tịch đang sống tại Đức.

GIÁO DỤC TIỀU HỌC (GRUNDSCHULE)

Ở Đức thường kéo dài 4 năm. Riêng ở Berlin và Brandenburg là 6 năm. Cha mẹ có nhiều lựa chọn về trường học cho con cái mình. Các trường công lập thì miễn phí và hầu hết trường tiểu học ở Đức là trường công lập. Ngoài ra còn có các trường đặc biệt như trường Waldorftrường Montessori, các trường của nhà thờ và các trường tư thục khác.

Giáo dục bắt buộc ở Đức bắt đầu từ sáu tuổi, và ở hầu hết các tiểu bang, kéo dài trong chín năm. Giáo dục tiểu học là giai đoạn duy nhất trong giáo dục Đức nơi tất cả học sinh học cùng loại trường. Từ lớp 1 đến lớp 4 (lớp 1 đến lớp 6 là một số tiểu bang thuỳ theo quy định), hầu hết tất cả các học sinh Đức đều theo học tại trường tiểu học, nơi học sinh học các môn chung chung cơ bản. Vào năm học cuối cùng tại trường tiểu học, học sinh chuyển sang các loại trường trung học cơ sở khác nhau.

Học sinh được gửi cho các trường dựa trên khả năng học tập. Quá trình này thường được gọi là theo dõi trực tuyến. Phụ huynh ở hầu hết các tiểu bang có thể chọn hoặc gửi con đến các trường trung học dạy nghề, hoặc đăng ký vào trường dự bị đại học. Ở một số tiểu bang, các khuyến nghị trường học ảnh hưởng đến việc theo dõi. Ở các tiểu bang khác, bài tập là bắt buộc dựa trên điểm trung bình.

Hệ thống giáo dục trung học bao gồm nhiều chương trình ở cả cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông. Các chương trình này nhấn mạnh hoặc kỹ năng nghề nghiệp hoặc chuẩn bị cho giáo dục đại học, tùy thuộc vào theo dõi.

TRUNG HỌC CƠ SỞ

Giáo dục trung học cơ sở bao gồm các bốn loại trường với các mức độ học thuật khác nhau:

  • Hauptschule(“trường cơ bản”) là loại trường trung học cơ sở ít hàn lâm nhất và thiên về chuẩn bị cho dạy nghề. Kỳ thi tốt nghiệp Hauptschule gọi là Hauptschulabschluss, sau khi học xong lớp 9.
  • Realschule(“trường thực hành”) có phạm vi học thuật rộng hơn và bắt đầu từ lớp 5 hoặc lớp 6 tùy từng bang đến hết lớp 10 hoặc lớp 11. Ở một số tiểu bang học sinh phải đủ điểm hoặc qua kỳ thi tuyển sinh mới được vào học (Ở Bayern phải được điểm trung bình 2,6 từ 3 môn Toán, tiếng Đức và Kiến thức tổng quát cuối lớp 4). Hệ này kết thúc với kỳ thi tốt nghiệp Mittlere Reife.

Cuối bậc tiểu học, giáo viên thường tổ chức các khóa định hướng cho học sinh của mình tùy theo năng lực học tập của các em. Mục đích là để học sinh tiểu học có sự lựa chọn trường trung học thích hợp cho mình.

Sau khi hoàn thành cấp học trung học, có một hệ thống trường trung cấp nghề, gọi là Berufsschule, kéo dài từ 2 đến 3 năm rưỡi, cho những người muốn học tiếp. Một hệ thống đặc biệt của trường dạy nghề gọi là Duale Ausbildung cho phép học sinh về các khóa học nghề để làm trong dịch vụ đào tạo trong một công ty cũng như “ở trường nhà nước.

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG – HỆ THỐNG DẠY NGHỀ KÉP

Đức có nhiều chương trình dạy nghề khác nhau ở cấp trung học phổ thông.

Tuy nhiên, hình thức phổ biến nhất của giáo dục nghề nghiệp tập trung vào việc đào tạo thực hành. Hơn 50 phần trăm sinh viên dạy nghề Đức theo học hệ thống giáo dục này. Cái gọi là hệ thống kép này, có sự kết hợp giữa hướng dẫn lớp học lý thuyết với đào tạo thực tế trong môi trường làm việc thực tế, thường được xem là mô hình cho các quốc gia khác đang tìm cách giải quyết tỷ lệ thất nghiệp cao, đặc biệt là trong giới trẻ. Trong thời kỳ thất nghiệp thanh niên cao ở nhiều nước OECD, Đức có tỷ lệ thất nghiệp thanh niên OECD thấp thứ hai sau Nhật Bản – một thực tế thường được quy cho hệ thống kép.

Học sinh trong hệ thống kép được nhận sau khi hoàn thành giáo dục trung học cơ sở. Hệ thống này được đặc trưng bởi các chương trình kép, trong đó học sinh theo học một trường dạy nghề trên cơ sở bán thời gian, hoặc trong các khối kết hợp của tuần, hoặc trong một hoặc hai ngày mỗi tuần. Phần còn lại của sinh viên thời gian dành cho đào tạo thực tế tại nơi làm việc. Các công ty tham gia các chương trình này có nghĩa vụ đào tạo theo quy định quốc gia và trả cho sinh viên một mức lương. Các chương trình kéo dài hai đến ba năm rưỡi, và kết thúc bằng một cuộc kiểm tra cuối cùng được thực hiện bởi cơ quan có trách nhiệm trong lĩnh vực này, thường là các hiệp hội công nghiệp khu vực như Phòng Công nghiệp và Thương mại và Phòng thủ công.

Chứng chỉ cuối cùng được trao cho sinh viên tốt nghiệp hệ thống kép thường là bằng cấp chính thức, được chính phủ công nhận chứng nhận cho sinh viên các kỹ năng trong các nghề được quy định. Trong năm 2015, đã có tới 328 nghề nghiệp chính thức như vậy với các chức danh khác nhau, từ người thợ mộc, người đến chuyên gia thuế vụ, đến người kỹ thuật viên nha khoa và người biên tập phim và video.

Nhiều trường dạy nghề cũng cung cấp cho sinh viên một con đường đến giáo dục đại học thông qua các khóa học trình độ kép. Những sinh viên đi theo hướng này phải có chứng chỉ hoàn thành của khoa học ứng dụng, đủ điều kiện để họ được tiếp cận với kiến thức học thuật của giáo dục đại học, được gọi là các trường đại học khoa học ứng dụng, cũng như các trường đại học chính quy ở các tiểu bang. Phần lý thuyết của chương trình này thường được hoàn thành sau 12 năm.

LƯU Ý: Một số chương trình dạy nghề đã trở nên phổ biến với những sinh viên đã đạt được trình độ tuyển sinh đại học trên đường trung học phổ thông định hướng học thuật. Một trong bốn sinh viên bắt đầu một chương trình dạy nghề vào năm 2013 trước đó đã đạt được chứng chỉ đầu vào đại học. Tuy nhiên, nhìn chung, tuyển sinh trong ngành dạy nghề đã giảm trong những năm gần đây do thay đổi nhân khẩu học và tăng số lượng sinh viên theo dự bị đại học.

GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG- GIÁO DỤC DỰ BỊ ĐẠI HỌC

Khi người Đức đề cập đến nghiên cứu dự bị đại học, họ thường nghĩ đến “Abitur”, bài kiểm tra cuối cùng quan trọng, phiếu đánh giáo dục trung học phổ thông – và thường có tác động đáng kể đến sự nghiệp học tập của học sinh. Các chương trình của Abitur chủ yếu diễn ra tại một loại trường chuyên dụng có tên là:

Gynasium (“trường khoa học”) dành cho học sinh chuẩn bị tham gia giáo dục đại học. Để được vào học ở đây, ở một số tiểu bang học sinh phải đủ điểm hoặc qua kỳ thi tuyển sinh mới được vào học (Ở Bayern phải được điểm trung bình 2,3 từ 3 môn Toán, tiếng Đức và Kiến thức tổng quát cuối lớp 4). Nếu được tuyển, học sinh được học liền một mạch từ lớp 5 hoặc lớp 6 đến lớp 12, thậm chí có cả lớp 13 tùy bang. Kết thúc là kỳ thi tốt nghiệp Abitur.

Giáo trình được thiết kế để đảm bảo hoàn thành, hay sẵn sàng cho giáo dục đại học dựa trên nghiên cứu bắt buộc về các môn học chính bao gồm: ngôn ngữ, văn học và nghệ thuật, khoa học xã hội, toán học và khoa học tự nhiên. Chương trình kết thúc với kỳ thi Abitur cuối cùng bằng văn bản và bằng miệng nghiêm ngặt, được giám sát bởi các bộ giáo dục của các tiểu bang, hầu hết trong số đó bắt buộc phải có nội dung tiêu chuẩn cho một kỳ thi tập trung giành cho tất cả học sinh.

Gesamtschule là loại trường trung học tổng hợp. Trường Gesamtschule có thể tổ chức chương trình tiền đại học cho học sinh ưu tú, chương trình phổ thông cho học sinh trung bình và chương trình đơn giản cho học sinh ít có khả năng hơn.

 

GIÁO DỤC SAU TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Đức vẫn có tỷ lệ nhập học và tốt nghiệp đại học dưới trung bình so với các nước công nghiệp khác. Theo OECD, 53 phần trăm thanh niên quốc tịch Đức tham gia chương trình giáo dục đại học năm 2013, so với mức trung bình 60 phần trăm trong số các quốc gia thành viên OECD

Mặc dù thực tế này tương đối tỷ lệ đầu vào tương đối thấp ở cấp độ đại học, tuy nhiên, nó không hoàn toàn tính đến tỷ lệ tốt nghiệp của Đức, vẫn ở dưới mức trung bình: Chỉ 35 phần trăm của tất cả các sinh viên Đức học đại học (trừ sinh viên nước ngoài) thực sự tốt nghiệp với, Đức xếp ở vị trí thứ ba nước cuối cùng trong một báo cáo OECD 2015.

Ngoài giáo dục đại học và không đại học, Đức hiện có 396 tổ chức giáo dục đại học được nhà nước công nhận. Các tổ chức có hai loại: 181 trường đại học và trường đại học tương đương, bao gồm các trường đại học sư phạm chuyên ngành, đại học thần học và đại học mỹ thuật; và 215 trường được gọi là trường đại học khoa học ứng dụng (Fachhochschulen).

Sự khác biệt chính giữa hai loại tổ chức là tập hợp tổ chức đầu tiên dành riêng cho nghiên cứu cơ bản và cấp bằng tiến sĩ, trong khi Fachhochschulen (FHs) định hướng theo ngành học thuật chuyên hơn và tập trung vào ứng dụng kiến ​​thức thực tế. Cả hai tổ chức đều cấp bằng Cử nhân và Thạc sĩ, nhưng FHs không có quyền cấp bằng tiến sĩ. Các chương trình FH thường bao gồm học phần thực tập thực tế và có xu hướng tập trung vào các lĩnh vực như kỹ thuật, kinh doanh và khoa học máy tính.

Một điểm khác biệt nữa nằm ở yêu cầu nhập học: Trong khi điều kiện vào các trường đại học ở hầu hết các tiểu bang khá khắc khe và yêu cầu cao hơn, chương trình học tại Fachhochschulen lại có yêu cầu đầu vào thấp hơn và bớt khắc khe.

Về tuyển sinh, hơn 60 phần trăm sinh viên năm 2015 (1.756.452) học tại các trường đại học, trong khi khoảng một phần ba sinh viên (929.241) theo học tại Fachhochschulen.

Là quốc gia lớn nhất ở châu Âu, Đức, trong bối cảnh các sự kiện gần đây như cuộc khủng hoảng tị nạn đang diễn ra, cuộc khủng hoảng nợ có chủ quyền châu Âu và thậm chí là cuộc bỏ phiếu Brexit của Anh, đã được chú ý. Tất cả những phát triển này có khả năng làm chậm lại (nếu không đảo ngược) quá trình hội nhập châu Âu – một vấn đề đáng quan tâm đối với Đức, trong lịch sử là động lực và là nhà hảo tâm của hội nhập châu Âu.

 

Sự già hóa nhanh chóng của dân số Đức 82,1 triệu người là một mối lo ngại khác. Năm 2015, Đức có dân số già thứ hai thế giới sau Nhật Bản, với 28% công dân từ 60 tuổi trở lên. Văn phòng Thống kê Liên bang Đức ước tính rằng dân số sẽ giảm xuống tổng cộng 67,6 đến 78,6 triệu người vào năm 2060. Ngay cả trong trường hợp tốt nhất, sự suy giảm sẽ dẫn đến dân số trong độ tuổi lao động giảm, điều này có thể làm suy yếu khả năng của chính phủ tài trợ cho các dịch vụ công cộng và làm suy yếu nền tảng kinh tế của đất nước.

 

Trước những thách thức này, không có gì ngạc nhiên khi chính phủ Đức đã biến việc quốc tế hóa giáo dục đại học trở thành mục tiêu chiến lược. Quốc tế hóa có nhiều lợi ích khác nhau, từ tác động tích cực đến chất lượng nghiên cứu và giáo dục để nâng cao danh tiếng toàn cầu của các tổ chức học thuật. Nó cũng có một số hiệu ứng kinh tế lan tỏa trên các hiệu ứng trên mạng. Nó có thể giúp giảm bớt tình trạng thiếu lao động lành nghề của Đức và kích thích nhập cư. Như được minh họa bởi một nghiên cứu chi tiết năm 2013 do Dịch vụ trao đổi học thuật Đức (DAAD) ủy nhiệm, sinh viên nước ngoài ở Đức mang lại lợi ích kinh tế đáng kể cho xã hội. Điều này đúng mặc dù chi tiêu công cao cho sinh viên nước ngoài, và thực tế là các trường đại học Đức hầu như không thu học phí, ngay cả đối với sinh viên quốc tế.

Bài viết này thuộc bản quyền của Tổ Chức Tư Vấn Giáo Dục Quốc Tế IECS. Sao chép dưới mọi hình thức xin vui lòng dẫn nguồn và links.
Tổ chức Tư Vấn Giáo Dục Quốc Tế IECS – Chuyên tư vấn Du Học Nghề Điều Dưỡng tại Đức
48 Nguyễn Xuân Khoát, P. Tân Sơn Nhì, Q. Tân Phú, TP.HCM
Hotline: 0286 2873221